Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında dört aydır devam eden çatışmaları sonlandıracak olan ateşkes anlaşması resmen onaylandı. Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeshkian, küresel deniz taşımacılığını yeniden canlandıracak olan mutabakat metnini elektronik ortamda imzaladı. Tarafların resmi imza töreninin cuma günü İsviçre topraklarında gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Anlaşmanın Temel Hedefleri ve Nükleer Süreç
Söz konusu ateşkes metni, Tahran yönetiminin nükleer programına yönelik süregelen anlaşmazlıkların kalıcı bir çözüme kavuşturulmasını amaçlıyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baghaei tarafından yapılan açıklamada, İsrail ordusunun Lübnan operasyonlarının anlaşmanın ihlali olarak değerlendirileceği belirtildi. İsrail güçlerinin Lübnan güneyindeki faaliyetlerinin sürmesi, mutabakatın istikrarı konusunda piyasalarda endişe yaratmaya devam ediyor.
Üst düzey bir yönetim yetkilisi tarafından doğrulanan 14 maddelik anlaşma, tüm askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulmasını öngörüyor. Anlaşma kapsamında tarafların birbirlerinin toprak bütünlüğüne saygı göstermeleri ve iç işlerine müdahale etmemeleri taahhüt ediliyor. Ayrıca, nihai anlaşmanın en geç 60 gün içerisinde müzakere edilerek sonuçlandırılması hedefleniyor.
Ekonomik ve Deniz Ticaretine İlişkin Düzenlemeler
Anlaşmanın en kritik maddelerinden biri olan deniz ablukası konusunda, Amerika Birleşik Devletleri'nin ablukayı derhal kaldıracağı ifade edildi. İran tarafına yönelik tüm engellemelerin 30 gün içinde sonlandırılması ve gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelere çekilmesi kararlaştırıldı. Ticari gemilerin Basra Körfezi üzerinden Umman Denizi yönüne 60 gün boyunca ücretsiz ve güvenli geçiş yapması sağlanacak.
Ekonomik kalkınma kapsamında, Amerika Birleşik Devletleri ve bölgesel ortaklar aracılığıyla İran ekonomisinin yeniden inşası için en az 300 milyar dolar tutarında bir fon oluşturulması planlanıyor. Bu süreçte tüm finansal işlemler için gerekli lisans ve izinlerin Amerika Birleşik Devletleri yönetimi tarafından verilmesi öngörülüyor. Ayrıca, İran'ın ham petrol ve petrokimya ürünleri ihracatı için Hazine Bakanlığı tarafından muafiyetler sağlanacak.
