ABD ile İran arasındaki diplomatik görüşmeler İsviçre'nin Burgenstock kasabasında başladı. Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen süreçte, ilk olarak Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve ABD heyeti bir araya geldi. Gün içinde İran, ABD, Pakistan ve Katar temsilcilerinin katılımıyla daha geniş kapsamlı bir toplantının yapılması bekleniyor.
Görüşmelerin ana gündem maddeleri arasında Hürmüz Boğazı krizi, Lübnan'daki ateşkes durumu ve İran'a ait dondurulmuş milyarlarca dolarlık mal varlığının serbest bırakılması yer alıyor. Bu kritik temaslar, yaklaşık dört ay süren çatışmaların ardından başlayan diplomatik sürecin yeni bir aşamasını temsil ediyor. Kamuoyu, tarafların geçici ateşkesi kalıcı bir anlaşmaya dönüştürüp dönüştüremeyeceğini yakından takip ediyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İ.B., görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada, ABD'nin Lübnan'da ateşkesi koruyamaması konusunun masada önemli bir yer tutacağını belirtti. Bekayi, İsviçre'deki toplantının daha önceki mutabakatın uygulanmasına yönelik bir takip niteliği taşıdığını ve İran'ın ABD'den taahhütlerini yerine getirmesini beklediğini ifade etti. Tahran yönetimi, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarının devam ettiğini ve bunun ateşkes ruhuna aykırı olduğunu savunuyor.
Diplomatik kaynaklara göre, gün içinde gerçekleşecek olan İran, ABD, Katar ve Pakistan temsilcilerinin ortak oturumu, müzakere sürecinin çerçevesini belirleyecek en önemli toplantılardan biri olacak. Bu oturumda güvenlik başlıklarının yanı sıra enerji, yaptırımlar ve ekonomik ilişkilerin de ele alınması öngörülüyor. İran, uluslararası piyasalara petrol satışındaki kısıtlamaların hafifletilmesini, yaptırım muafiyetlerinin genişletilmesini ve yurt dışındaki dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını talep ediyor. Uzmanlar, ekonomik konuların müzakerelerin en zorlu başlıkları arasında olacağını değerlendiriyor.
Görüşmeler için ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance de İsviçre'ye ulaştı. ABD heyetinde ayrıca özel temsilci S.W. ve danışman J.K.'in de bulunduğu bildirildi. Vance, görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada ateşkesin korunacağına inandığını ve özellikle nükleer program ile Lübnan konularında ilerleme sağlanmasını beklediğini dile getirdi.
Görüşmeler öncesinde Hürmüz Boğazı'ndaki durum tansiyonu yükseltti. İran Devrim Muhafızları Ordusu'na yakın Fars Haber Ajansı, askeri kaynaklara dayandırarak Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam edeceğini ve gemi geçişlerine izin verilmeyeceğini duyurdu. Bu açıklama küresel enerji piyasalarında endişeye yol açarken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada son 24 saatte 55 ticaret gemisinin boğazdan geçtiği ve 17 milyon varilden fazla petrol taşındığı belirtildi. Tarafların birbirini yalanlayan açıklamaları, Hürmüz Boğazı'nın müzakerelerdeki hassas başlıklardan biri olacağını gösteriyor.
Uluslararası basın, Burgenstock'taki temasları son yılların en kritik ABD-İran görüşmeleri olarak nitelendiriyor. Masada nükleer program, bölgesel güvenlik, yaptırımlar, enerji koridorları, Lübnan'daki ateşkes ve Hürmüz Boğazı'nın geleceği gibi konular bulunuyor. Diplomatik çevreler, İsviçre'den çıkacak sonuçların hem Washington ve Tahran arasındaki ilişkileri hem de küresel enerji piyasalarını ve Orta Doğu'daki güç dengelerini etkileyebileceği değerlendirmesinde bulunuyor.
