ABD'li yetkililer, ABD ve İranlı müzakerecilerin, 60 günlük ateşkesi uzatacak ve İran'ın nükleer programının geleceğine dair müzakereleri başlatacak bir anlaşma çerçevesi üzerinde uzlaştığını iddia etti. Ancak, anlaşmanın henüz Başkan Donald Trump veya İran yönetimi tarafından onaylanmadığı belirtildi.
İran'ın yarı resmi Tasnim haber ajansı, anlaşmanın henüz sonuçlandırılmadığı yönünde bir haber geçti. Son günlerde hem İran hem de ABD, birbirini ateşkesi ihlal etmekle suçluyordu. İran'ın İslam Devrim Muhafızları, gece boyunca güney İran'a düzenlenen saldırıların ardından bir ABD üssünü hedef aldıklarını duyurdu.
Çarşamba günü İran devlet medyası, iki ülke arasında 14 maddelik bir mutabakat zaptı taslağı olduğunu belirtti. Taslakta, Washington'ın İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması, ABD güçlerinin İran'dan çekilmesi ve Hürmüz Boğazı'ndan askeri olmayan trafiğin yeniden başlaması gibi maddeler yer alıyordu. Beyaz Saray ise bu taslağı "tamamen uydurma" olarak nitelendirdi.
Hürmüz Boğazı, küresel sıvılaştırılmış doğalgaz ve petrol ticaretinin beşte birinin geçtiği önemli bir güzergah. Boğazın kapanması, küresel yakıt ticaretini olumsuz etkiliyor. 8 Nisan'da yürürlüğe giren ilk ateşkesin ardından Trump, tarafların anlaşmaya yakın olduğunu belirtse de somut bir sonuç elde edilemedi.
Geçen hafta Trump, İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatma emri vermeye bir saat kala ABD müttefiklerinin talebi üzerine bundan vazgeçtiğini açıklamıştı. Çarşamba günü kabine toplantısında Trump, görüşmelerin ilerlediğini ancak İran'ın önerisinin "henüz yeterli olmadığını" ve daha çok iş yapılması gerektiğini vurguladı. Sonraki 24 saat içinde neler yaşanacağı veya Trump'ın ateşkesi uzatacak anlaşmaya ne zaman onay vereceği belirsizliğini koruyor.
Böyle bir onay, ABD ve İran ekiplerinin, özellikle İran'ın nükleer programı ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun geleceği gibi karmaşık konuları ele almasına olanak tanıyacak. Trump daha önce ABD'nin bu stoğu alabileceğini veya İran ile birlikte işleyebileceğini öne sürmüştü. ABD kaynaklarının, anlaşmaya yakın olunduğuna dair haberleri doğrulaması, tarafların altı haftayı aşkın süredir devam eden ateşkeste şimdiye kadarki herhangi bir zamandan daha yakın olabileceğine işaret ediyor.
Haberlere göre anlaşma, Hürmüz Boğazı'ndan "sınırsız" geçişe izin verebilir ve İran'ın deniz geçidindeki mayınları kaldırması için 30 gün tanıyabilir. ABD ayrıca ablukayı kaldıracak ve İran'ın yeniden petrol satmasına izin verecek yaptırım muafiyetleri yayımlayacak. Hazine Bakanı Scott Bessent, anlaşmaya varıldığını doğrulamayı reddederek, "Başkanın önüne geçmek her zaman bir hatadır" ve "tüm karar başkana ait olacak" dedi.
