Amerika Birleşik Devletleri, Çinli teknoloji ve sanayi şirketleri arasında önde gelen Alibaba, Baidu, otomotiv üreticileri BYD ve NIO'yu, 'Çin ordusuna destek sağladığına inanılan şirketler' listesine dahil etti. Bu adımın, iki ülke arasındaki mevcut ticaret ve teknoloji gerilimini daha da artırabileceği öngörülüyor.
ABD'nin güncellenen listesi, 2025 yılı başındaki önceki listeyi ikame etti. Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında sürdürülen hassas ticaret ateşkesi müzakerelerinin ardından geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin listeleme kararını 'ayrımcı' olarak nitelendirerek, Çinli şirketlerin haksız yere baskı altına alındığını belirtti ve ABD'yi bu uygulamaları gözden geçirmeye çağırdı.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, yaptığı açıklamada, Çinli şirketlerin haklarını korumak amacıyla gerekli adımların atılacağını vurguladı. Pekin yönetimi, ABD'nin listesinde yer alan şirketlerin büyük bir kısmının, Çin'in askeri ve endüstriyel kapasitesini güçlendiren teknoloji firmaları olduğuna dikkat çekti.
Yeni listede sadece büyük teknoloji ve sanayi grupları değil, aynı zamanda biyoteknoloji ve yapay zeka alanlarında faaliyet gösteren şirketler de bulunuyor. Bu şirketler arasında WuXi AppTec, RoboSense ve insansı robot üreticisi Unitree gibi firmalar yer alıyor. Daha önce ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın, Unitree ile robot teknolojileri alanında işbirliği planladığı açıklanmıştı.
BYD, askeri şirket olarak sınıflandırılma kararını reddettiğini ve bu karara karşı hukuki yollara başvuracağını duyurdu. Alibaba ise listelenmenin hiçbir temele dayanmadığını savunarak, şirketin herhangi bir askeri bağlantısı olmadığını belirtti. Baidu da benzer şekilde iddiaları reddederek, listeden çıkarılmak için tüm yasal seçeneklerin değerlendirileceğini açıkladı.
Listeleme doğrudan bir yaptırım olmasa da, ABD Savunma Bakanlığı'nın bu şirketlerle sözleşme yapmasını kısıtlıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte, ABD ordusunun listedeki şirketlerden doğrudan alım yapması yasaklanacak ve ilerleyen yıllarda dolaylı tedarik zincirlerinin de kısıtlanması gündeme gelebilecek.
Uzmanlar, liste güncellemesinin, ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin daha geniş bir jeopolitik mücadeleye dönüştüğünü gösterdiğini ifade ediyor. Washington yönetimi, Çinli şirketleri artık münferit firmalar olarak değil, stratejik bir teknoloji ekosisteminin parçaları olarak değerlendiriyor.
