Ukrayna, Kazakistan ham petrolünün ihracatı için hayati önem taşıyan Karadeniz'deki altyapı ve Rusya dışındaki ticari petrol tankerlerine yönelik saldırıları durduracağını duyurdu. Bu karar, geçtiğimiz ay Novorossiysk yakınlarındaki Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (CPC) terminalinde yaşanan ve yüklemeleri aksatan saldırıların ardından geldi.
Konuya ilişkin bilgi veren bir ABD'li yetkili, Ukrayna'nın ticari nakliye şirketleriyle temas noktaları oluşturarak bilgi paylaşımını artırdığını ve güvenli geçişin sağlanması yönünde adımlar attığını belirtti. ABD'li üst düzey liderler ile Ukrayna yönetimi arasındaki görüşmelerin ardından Ukrayna, belirli koşullar altında CPC altyapısına ve terminale giden Rus dışı gemilere saldırmama taahhüdünde bulundu. Bu koşullar arasında Ukrayna yaptırımlarına tabi olmama, Rus kargosu taşımama ve Rus birey veya kurumlara ait olmama şartları yer alıyor.
Kiev yönetimi ayrıca, hangi gemilerin saldırı kapsamı dışında tutulacağına dair nakliye şirketlerine talimatlar sunuyor. Konuya yakın kaynaklar, Ukrayna'nın ticari denizcilik güvenliği konularında Amerikan şirketleri ve ABD yönetimi ile yakın temasını sürdürdüğünü ifade etti. Kazakistan'ın alternatif rotalarla petrol ihraç etme kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle CPC terminali, ülkenin petrolünü dünya pazarlarına ulaştırmada kritik bir rol oynamaktadır.
Küresel ham petrol arzının yaklaşık yüzde 2'sini karşılayan CPC, Avrupalı rafineriler için de önemli bir tedarik kaynağıdır. Ukrayna'nın savaş kapsamında Rus petrol limanlarına yönelik saldırılarını artırması, küresel petrol pazarındaki aksamaları derinleştirmişti. Yükselen ham petrol ve akaryakıt fiyatları, küresel ekonomiyi etkilerken, ABD'de de pompa fiyatlarının artmasına neden olmuştu.
Ancak, geçmişteki koruyucu düzenlemelerin yetersiz kalması ve liste sunan bazı şirketlerin gemilerinin dahi saldırıya uğraması göz önüne alındığında, yeni anlaşmanın petrol akışını tamamen normale döndürüp döndürmeyeceği henüz belirsizliğini koruyor. 20 Temmuz haftasındaki ilk İHA saldırıları sonrasında duran ve 29 Temmuz'da tekrar vurulan yüklemeler nedeniyle CPC Blend ihracatının bu ayda önemli ölçüde düşmesi bekleniyor. Novorossiysk limanındaki riskler, navlun fiyatlarına da yansıyarak, CPC'den Akdeniz'e petrol taşıyan gemilerin günlük kazancının rekor seviyelere ulaşmasına sebep oldu.
