Avrupa'nın askeri ve teknolojik bağımsızlık vizyonunu hedefleyen Yeni Nesil Muharebe Hava Sistemi (FCAS) projesi, Fransa ve Almanya arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle resmen sonlandırıldı. Yaklaşık 100 milyar Euro bütçeli projenin iptali, Avrupa savunma sanayisi için önemli bir darbe olarak değerlendiriliyor.
Alman Haber Ajansı'nın (DPA) hükümet kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre, projenin geleceği Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Karadağ'daki AB-Batı Balkanlar Zirvesi marjında yaptığı görüşmede netleşti. Aylardır süren siyasi ve teknik tıkanıklığın aşılamaması üzerine, iki lider projeyi tamamen sonlandırma kararı aldı.
Savunma analistleri, projenin çöküşünde havacılık devleri Airbus ile Dassault Aviation arasındaki ticari çekişmelerin etkili olduğunu belirtiyor. Teknoloji paylaşımı, yönetimsel kontrol, patent hakları ve ticari çıkarlar konusundaki anlaşmazlıkların, Avrupa'nın ortak askeri geleceği üzerindeki etkisinin büyük olduğu ifade ediliyor. Siyasi liderlerin çabalarının, şirketler arasındaki bu derin anlaşmazlığı çözmeye yetmediği kaydedildi.
Projenin iptalinde, Fransa ve Almanya'nın askeri önceliklerindeki farklılıkların da önemli rol oynadığı vurgulanıyor. Fransa, stratejik savunma doktrini gereği yeni nesil uçağın nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine iniş-kalkış yapabilmesini talep ederken, Almanya bu tür özelliklere gerek duymadığını belirtti. Almanya Başbakanı Merz, 6. nesil insanlı bir jet geliştirmenin gerekliliğini sorgulayarak projeye olan inancını dile getirmişti.
FCAS projesi, sadece bir savaş uçağı üretme hedefinin ötesinde, 2040 yılından itibaren Fransa'nın Rafale ve Almanya ile İspanya'nın Eurofighter jetlerinin yerini alacak entegre bir muharebe ağı oluşturmayı amaçlıyordu. Akıllı İHA'lar, otonom sistemler ve gelişmiş silah istasyonlarını içeren bu ağın iptali, Avrupa ordularının modernizasyon sürecini olumsuz etkiledi.
Projenin sona ermesiyle birlikte, Avrupa savunma sanayisinde yeni bir dönem başlıyor. Fransız Dassault firmasının mevcut Rafale uçaklarını modernize etmeye odaklanacağı, Airbus'ın ise İsveçli Saab ile işbirliği yapabileceği veya İngiltere, Japonya ve İtalya'nın ortak yürüttüğü GCAP projesine entegre olabileceği değerlendiriliyor. Bu belirsizlik ortamında, birçok Avrupa ülkesinin ABD yapımı F-35 platformlarına yönelmesi bekleniyor.
