Bölgesel çatışmaların 100. gününü geride bırakan ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın toplam maliyetinin 1 trilyon doları aşabileceği değerlendiriliyor. Newsweek dergisinde yer alan bir rapora göre, çatışmaların etkileri sadece askeri yıkım ve can kayıplarıyla sınırlı kalmayıp, bölgesel güç dengelerinde stratejik değişimlere ve küresel enerji güvenliğinde önemli kırılmalara yol açtı.
28 Şubat'ta başlayan savaş sürecinde 39 gün sıcak çatışma yaşanırken, takip eden 61 gün boyunca ateşkes yürürlükte kaldı. Ancak ateşkes döneminde de gerilim devam etti. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması ve ABD'nin uyguladığı deniz ablukası, küresel ekonomi üzerinde ciddi etkilere neden oldu.
İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması, küresel ham petrol arzının yaklaşık yüzde 25'ini ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yüzde 20'sini etkileyerek modern tarihin en büyük enerji şoklarından birini tetikledi. Basra Körfezi'nde günlük yaklaşık 14 milyon varil olmak üzere, şimdiye kadar toplamda 1 milyar varilden fazla petrolün mahsur kaldığı tahmin ediliyor.
Savaş boyunca ABD ve İsrail'in İran içinde en az 3 bin 145 saldırı düzenlediği belirtilirken, Tahran yönetiminin 1.726 füze ve insansız hava aracı saldırısıyla karşılık verdiği ifade ediliyor. Her iki tarafta da yüzlerce füzenin hava savunma sistemleri tarafından engellendiği, bu durumun çatışmaların ulaştığı boyutu gözler önüne serdiği kaydedildi.
Amerika Birleşik Devletleri'nin savaş süresince 1.000'den fazla Tomahawk füzesi kullandığı ve bunun ABD askeri operasyonları tarihinde söz konusu silah sisteminin en yoğun kullanımı olduğu değerlendiriliyor. Uzmanlar, Washington'un savaş öncesi Tomahawk stoklarının yaklaşık yüzde 30'unu tüketmiş olabileceğini ve bu kapasitenin yeniden oluşturulmasının dört yıl sürebileceğini öngörüyor.
Savaşın maliyetinin mayıs ayı itibarıyla 29 milyar dolara ulaştığı belirtilirken, uzmanlar yeniden silahlanma, askeri üslerin onarımı ve devam eden operasyonların giderleri hesaba katıldığında toplam maliyetin 1 trilyon doların üzerine çıkabileceğini tahmin ediyor.
Birleşmiş Milletler tahminlerine göre savaş nedeniyle İran'da yaklaşık 3,2 milyon kişi yerinden edildi. İran'ın açıkladığı verilere göre 3 bin 468 kişi hayatını kaybetti, 26 bin 500'den fazla kişi yaralandı. Kayıpların büyük bölümünü sivillerin oluşturduğu bildirildi.
Uzmanlara göre çatışmalar artık yalnızca İran, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri ile sınırlı değil. Askeri ve güvenlik boyutuyla Arap Körfezi'nden Doğu Akdeniz'e kadar uzanan geniş bir coğrafyada etkisini gösteren savaşın, doğrudan veya dolaylı olarak 16 ülkeyi etkileyen bölgesel bir çatışmaya dönüştüğü değerlendiriliyor.
