Küresel gıda krizi endişeleri sürerken, tarımsal üretimin stratejik önemi artıyor. Uzmanlar, tarımın merkezinde çiftçinin yer aldığını belirtiyor. Muğla Planlama Ajansı (MUPA) Başkanı Tansu Özcan, tarımın gücünün toprakta değil, toprağı işleyen insanlarda olduğunu vurguladı. Özcan, “Çiftçi varsa üretim vardır, üretim varsa hayat devam eder. Üreticinin güç kaybettiği bir tarım sistemi sürdürülebilirliğini koruyamaz” dedi.
Özcan, iklim koşulları, kuraklık, artan maliyetler ve su baskısı gibi zorluklara rağmen üretmeye devam eden çiftçilerin büyük bir sorumluluk üstlendiğini ifade etti. TÜİK verilerine göre tahıl üretiminde yüzde 12.3, meyve üretiminde yüzde 30.9 ve zeytin üretiminde yüzde 34.7'lik düşüşler yaşandığını hatırlattı. Özcan, çiftçinin tarımın merkezine konulması gerektiğini, üreticiyi destekleyen, suyu ve toprağı koruyan, teknolojiye erişimi artıran politikaların önem kazandığını belirtti. Çiftçiye sahip çıkmanın ülkenin geleceğine sahip çıkmak anlamına geldiğini sözlerine ekledi.
Çukurova Üniversitesi Tarım Ekonomisi Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Burak Öztornacı da tarımın ulusal güvenlik ve toplumsal refahın omurgası olduğunu hatırlattı. Modern gıda rejiminin tarımı sadece ticari bir faaliyet alanı olarak görme eğiliminde olduğunu ancak gelinen noktada tarıma kamucu yaklaşımın bir zorunluluk olduğunun açıkça görüldüğünü söyledi. Öztornacı, piyasa mekanizmalarının yetersiz kaldığını ve kamusal müdahalenin ekolojik dengeyi korumada merkezi bir rol oynaması gerektiğini belirtti. Gıda enflasyonunun en ağır bedelini, küresel tedarik zincirlerinin en zayıf halkası olan çiftçilerin ödediğini tespit etti.
Öztornacı, çiftçiliğin artan yaş ortalaması ve genç nüfusun tarımdan uzaklaşmasıyla ciddi bir kuşak kriziyle karşı karşıya olduğunu vurguladı. Çiftçinin üretimden vazgeçmesinin, yerel bilginin ve biyolojik çeşitliliğin yok olması anlamına geldiğini ifade etti. Mevcut sistemin çiftçiyi borç sarmalına ittiğini ve mülksüzleşme riskini artırdığını belirtti. Kamucu bir yaklaşımın, çiftçiyi ekosistemin koruyucusu ve gıda arzının garantörü olarak konumlandırması gerektiğini söyledi. Küçük üreticiyi korumak, kooperatifleşmeyi teşvik etmek ve devlet destekli üretim planlaması yapmanın zorunlu olduğunu ekledi. Devletin piyasayı düzenleyici rolünü aktif hale getirerek, çiftçinin emeğinin karşılığını hasat öncesinde öngörebildiği bir sistem inşa etmesinin, gelecek nesillerin sağlıklı gıdaya erişim hakkını güvence altına alacağını vurguladı.
