Çin'in Shanxi eyaletinde bulunan Liushenyu kömür madeninde meydana gelen patlamada 82 işçi hayatını kaybetti, 120'den fazla işçi ise yaralandı. Bu olay, ülkenin kömür madenciliği sektöründeki güvenlik açıklarını ve geçmişteki trajik günleri yeniden hatırlattı.
Shanxi eyaleti, Çin'in kömür madenciliği endüstrisinin kalbi olarak bilinir. Geçmişte madenlerde yaşanan ölümler, 'hayatlarını paraya değişmek' veya 'yarınları için canlarını ortaya koymak' gibi deyimlere yol açmıştı. Gaz sıkışmaları, su baskınları ve tavan çökmeleri nedeniyle birçok madenci hayatını kaybetmişti.
Son on yılda yapılan güvenlik reformlarıyla sektörün ölümcül ünü silinmiş gibi görünse de, 22 Mayıs'ta Liushenyu madeninde yaşanan patlama bu algıyı değiştirdi. Bu facia, Çin'in yeşil enerjiye geçiş çabalarına rağmen kömür endüstrisine olan bağımlılığını tamamen atlatamadığını gösterdi.
Liushenyu madeninde daha önce çalışan bir madenci, bölgenin yüksek metan oranına sahip olduğunu ve kazanın kaçınılmaz olduğunu belirtti. Patlamanın ardından kurtarma çalışmalarında yer alan bir görgü tanığı, yoğun toz ve karanlık nedeniyle sağ kurtulanları görmenin imkansız olduğunu ifade etti.
Patlamanın kesin nedeni henüz açıklanmazken, uzmanlar metan gazı birikimi veya kömür tozunun bir ateşleyici kaynakla temas etmesi sonucu bu tür faciaların meydana geldiğini belirtiyor. Ayrıca, yönetimsel hatalar, kusurlu güvenlik sistemleri ve protokol ihlallerinin de ölümcül faktörler arasında yer aldığı vurgulanıyor.
Jiangnan Üniversitesi Ulusal Güvenlik ve Yeşil Kalkınma Enstitüsü'nden Profesör Hong Chen, mevcut güvenlik sistemleriyle bu tür bir kazanın yaşanmaması gerektiğini söyledi. Yetkililer, madeni işleten Tongzhou Group şirketinin ciddi yasa dışı ihlallerde bulunduğunu duyurdu. Şirketten ise henüz bir açıklama gelmedi.
Devlet medyası, madendeki güvenlik ihlallerine dair çarpıcı bilgiler paylaştı. Facianın yaşandığı gün yeraltında çalışan işçilerin sadece yarısının resmi kayıtlarda göründüğü, birçok işçinin zorunlu takip cihazı taşımadığı ve gizli tüneller ile hatalı haritaların kurtarma çalışmalarını zorlaştırdığı belirtildi. Bir maden işçisi, yasa dışı kömür damarlarını izinsiz işletmek amacıyla takip cihazı kullanımına izin verilmediğini öne sürdü.
Liushenyu madeninin daha önce de güvenlik sorunları nedeniyle uyarıldığı ve 2024'te Çin Ulusal Maden Güvenliği İdaresi tarafından 'ciddi tehlikeler' listesine alındığı ortaya çıktı. Tongzhou Group'un geçen yıl da iki kez güvenlik ihlalleri nedeniyle cezalandırıldığı bildirildi. Yetkililer, Tongzhou Group yöneticileri hakkında kontrol tedbirleri uygulayarak şirketin diğer madenlerindeki faaliyetleri durdurdu.
1990'dan bu yana yapılan güvenlik reformları sayesinde Çin'in kömür madenciliğindeki ölüm oranları önemli ölçüde düşmüş olsa da, bu facia genel ilerlemeye rağmen rehavete kapılmamak gerektiğini gösterdi.
