İsveç parlamentosunda 29 Nisan'da kabul edilen ve Avrupa ile Kuzey ülkeleri arasındaki en sert yabancılar yasası olarak nitelendirilen düzenleme, 7 Haziran'da yürürlüğe girecek. Yeni yasa ile birlikte ülkeye göçmen ve sığınmacı kabulüne yönelik önemli kısıtlamalar getirilmesi öngörülüyor.
Geçmişe dönük olarak uygulanacak olan yasa kapsamında, vatandaşlık başvurusu için gereken bekleme süresi mevcut 5 yıldan 8 yıla çıkarıldı. Bu düzenlemeden yaklaşık 100 bin göçmen ve sığınmacının etkileneceği belirtiliyor. Vatandaşlık başvurusu yapacak kişilerin, bu 8 yıllık süre boyunca devlet yardımından yararlanmamaları ve yıllık brüt gelirlerinin en az 250 bin İsveç kronu olması şartı getirildi.
Ülkede oturma izni alabilmek için ise belirli koşulların sağlanması gerekecek. Bu koşullar arasında, belirsizliği ifade edilen “ahlaklı ve dürüst bir yaşam sürdürme” şartı bulunuyor. Kamu kurumlarını yanıltmak, sosyal yardım sistemini kötüye kullanmak, ciddi borç yükü altında olmak, İsveç’in demokratik değerleriyle örtüşmeyen davranışlar sergilemek ve toplum güvenliğini tehdit etmek gibi durumlar, oturma izni başvurularının reddedilmesi için yeterli sebep olarak sayılacak. Sığınmacılara doğrudan süresiz oturma izni verilmesi uygulamasına son verilirken, oturma izinlerinin belirli tarihlerde yeniden uzatılacağı ve sığınmacıların uyum durumlarının değerlendirileceği bildirildi. Karar verilinceye kadar sığınmacıların kamplarda kalacağı ifade edildi. Birleşmiş Milletler aracılığıyla ülkeye kabul edilecek yıllık mülteci sayısı ise 5 binden 900'e düşürüldü.
Aile birleşimlerinde akrabalık bağlarının kanıtlanamaması durumunda DNA testi uygulanacak. Güvenlik polisi SÄPO tarafından yürütülecek güvenlik soruşturmaları, aile hakkındaki araştırmaları destekleyecek. Oturma izni ve aile birleşimi başvurusunda bulunanların İsveç ve geldikleri ülkelerdeki adli sicilleri, borçları ve icra kayıtları incelenecek. Yasa, öğretmenler, sağlık çalışanları ve kamu görevlilerine, karşılaştıkları kaçak kişileri ihbar etme zorunluluğu getiriyor. Göçmen ve sığınmacılar için konut şartı da getirildi. 18 yaşına gelen ve iş sahibi olmayan veya eğitimine devam etmeyen göçmen gençlerin sınır dışı edilmesi öngörülüyor. Ağır suç işleyen kişilerin vatandaşlıklarının geri alınarak ülkelerine gönderilmeleri de değerlendiriliyor.
Merkez İstatistik Bürosu (SCB) verilerine göre, İsveç'in yaklaşık 10.5 milyonluk nüfusunun 2.1 milyonu yurtdışı doğumlu olup, bu oran her 5 kişiden 1'ine denk geliyor. Yerli nüfustaki düşük doğum oranına karşın, göçmen kökenli doğumlar artış gösteriyor. Demografik projeksiyonlara göre, 2065 yılında göçmen kökenli nüfusun yerli nüfusu geçmesi bekleniyor. Irkçı bir partinin dışarıdan desteğiyle iktidarda bulunan sağ koalisyon tarafından çıkarılan bu yasa, göçmen ve sığınmacıların demokratik hakları açısından önemli bir geriye dönüş olarak değerlendiriliyor.
