İzmir'de 30 Ekim 2020 tarihinde meydana gelen depremin ardından, orta ve az hasarlı binalarda yaşayan depremzedelerin yaşadığı mağduriyet devam etmektedir. Evlerini dönüştürmek amacıyla yüksek faizli kredilerle borçlanan depremzedeler, Bayraklı'daki rezerv alanda bulunan konutlarda kendilerine satış önceliği verilmesi talebiyle uzun süredir görüşmeler yapmaktaydı. Ancak Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), bölgedeki 225 konutun satışa çıkarılacağını duyurdu. Bu karara depremzedelerden tepki geldi.
İzmir Depremzedeleri Dayanışma Derneği (İZDEDA) Başkanı Haydar Özkan, daha önce verilen sözlerin yerine getirilmediğini belirterek, konutlar için kendilerine 2022 yılında verilen öncelikli satış sözünü hatırlattı. Özkan, yaptığı açıklamada, rezerv alandaki konutların depremzedeler için yapıldığı ve satış önceliklerinin depremzedeler olması gerektiği konusunda mutabık kalındığını ifade etti. Bu kapsamda orta hasarlılardan 1.100 dilekçe toplandığını ve TOKİ'ye teslim edildiğini belirtti.
Bölgede toplam 3.657 konut yapıldığını aktaran Özkan, yaklaşık 2.000 konutun ağır hasarlılara ve projelerindeki birden fazla konutu olan depremzedelere verildiğini söyledi. Geriye kalan konutların ise kız öğrenci yurdu ve hakim-savcı lojmanı olarak tahsis edilmeye başlandığını dile getirdi. Özkan, bu duruma itiraz edildiğini ve şimdi de 225 konutun genel satışa çıkarıldığını vurguladı. Depremzedelere, orta hasarlılardan başlamak üzere satış önceliği verilmesi sözünün yerine getirilmediğini belirtti. Özkan, konutlar boş durduğu sürece, kentsel dönüşüm için başvuran ve kira desteği alamayan vatandaşlara geçici olarak tahsis edilmesi gerektiğini, ancak bunun yerine satış kararı alındığını ifade etti.
Özkan, rezerv alanda 8.500 konut yapılacağını, 3.600'ünün tamamlandığını ve geriye kalan alanların da konut yapımına uygun olduğunu söyledi. Lojman veya TOKİ satışı yapılacaksa bu alanların kullanılabileceğini belirtti. Devletin verdiği sözün esas olduğunu vurgulayan Özkan, eski Başbakan Binali Yıldırım'ın verdiği söz doğrultusunda orta hasarlı depremzedelere satış önceliği verilmesini talep etti. Verilen sözlerin yerine getirilmemesinin güvensizliğe yol açtığını savunan Özkan, İzmir'de depremzedeler için yeterli çalışma yapılmadığı kanaatinde olduğunu belirtti. 79.272 bağımsız bölümün hasarlı olduğunu ancak sadece 5.000 konut yapıldığını hatırlattı.
Konutların satış fiyatlarına da değinen Özkan, depremzedelere satış önceliği verilseydi bu fiyatlara satılmayacağını düşündüğünü ifade etti. Cumhurbaşkanı'nın daha önceki açıklamasında 3+1 konutların 260 bin ila 280 bin lira aralığında satılacağının belirtildiğini hatırlatan Özkan, şimdi satışa sunulan konutların yaklaşık 7 milyon lira civarında olduğunu söyledi. Ödemelerin henüz başlamadığını belirten Özkan, ilerleyen süreçte bu fiyatlar üzerinden geri ödeme talep edilmesi durumunda devletin mahkemeye verilebileceği uyarısında bulundu.
Orta hasarlı ev sahibi depremzede F.K. ise maddi koşullara dikkat çekerek, bölgenin depremzedelere imara açıldığını ancak zamanla yurt ve lojman yapıldığını, şimdi de kendilerinden habersiz satış yapıldığını belirtti. Hükümetten tek isteklerinin satış önceliği olduğunu ifade eden Koruyucu, kira ödemelerinin 2.000 liradan 25.000 liraya çıktığını, emekli maaşlarında bu oranda bir artış olmadığını söyledi. Evlerinin orta hasarlı olmasına rağmen DASK eksperi tarafından pert raporu verildiğini ve yıkılmak zorunda kalındığını anlattı. Orta hasarlı oldukları için devletin tamir etmelerini istediğini ancak dükkanın kolonları kırık olduğu için tamir imkanının bulunmadığını belirtti. Kasım-Aralık 2020'de yıkılan evlerinin halen temel aşamasında olduğunu ve mağduriyetin tek sorumlusunun iktidar olduğunu savundu. Başlangıçta 300 bin liraya yapılabilecek evlerin şu anda 300 bin lira taksitle yapılabilecek hale geldiğini ifade etti.
Koruyucu, mülk sahibi ailesinin evinin dönüşümünü göremediğini belirterek, satış önceliğinin depremzedelere verilmesi çağrısında bulundu. Aldatıldıklarını çünkü kendilerine verilen sözlerin tutulmadığını dile getiren Koruyucu, orta ve az hasarlılara öncelik verileceği sözünün verildiğini ancak çoğu kişinin evini yaptıramadığını, sattığını veya bu süreçte vefat ettiğini söyledi. Bu durumun kalp krizlerine yol açtığını ve ağır hastalıklara sahip insanları etkilediğini belirtti.
