Kanada, ABD'nin çeşitli Kanada mallarına uyguladığı yeni gümrük vergilerinin, ticaret müzakerelerindeki son dakika anlaşmazlığının ardından Cumartesi gece yarısından itibaren yürürlüğe girdiğini duyurdu.
Müzakerelerin askıya alındığını Cuma gecesi son teslim tarihinden kısa bir süre önce açıklayan Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD mallarına "dolar dolar" karşılığında misilleme tarifeleri uygulayacağını belirtti.
Carney, "ABD'nin teklif ettiği şartlardaki son dakika değişikliklerinin adil olmadığını, ekonomik olmadığını ve herhangi bir anlaşmanın güvenilirliğini sorgulattığını" söyledi.
Ticaret müzakerecileri, Temmuz ayından bu yana yoğun görüşmeler yürütüyordu. ABD Başkanı Donald Trump, 19 Ağustos'a kadar Kanada ithalatının yaklaşık 20 milyar dolarını (%50 oranında) kapsayan bir vergi tehdidinde bulunmuştu.
Trump, bu tarifeleri hafta başında geçici olarak durdurmuş, iki tarafın da her iki ülke için "çok iyi" bir ticaret anlaşması imzalamaya yakın olduğunu belirtmişti.
Ancak anlaşma için belirlenen son teslim tarihinden dakikalar önce Carney, görüşmelerde "önemli ilerleme" kaydedilmiş olsa da, bunun "Kanadalılar için hedeflerimize ulaşmak için yeterli olmadığını" ifade etti.
Carney, "Bu nedenle bu akşam ABD ile olan ticaret müzakerelerini askıya alma kararı aldım ve müzakerecilere Ottawa'ya dönmeleri talimatını verdim." dedi. "ABD'nin teklif ettiği şartlardaki son dakika değişiklikleri adil, ekonomik değildi ve herhangi bir anlaşmanın güvenilirliğini sorgulattı."
Görüşmelerdeki bu kopuş, bu haftanın başlarındaki iyimser havanın önemli bir şekilde değiştiğini gösteriyor. O dönemde hem ABD hem de Kanada yetkilileri, her iki ülke için de faydalı bir ticaret anlaşmasının yakın olduğu konusunda iyimser görünüyordu.
Müzakerecilerin, ABD'nin Kanada'dan ithal edilen çelik ve alüminyum üzerindeki tarifeleri %50'den %25'e, Kanada'dan ithal edilen otomobiller üzerindeki tarifeleri ise %25'ten %15'e düşürecek bir anlaşmayı görüştüğü bildirildi. Buna karşılık Carney, Kanada eyaletlerinden ABD alkol ürünlerinin raflara geri konulmasını istemişti.
Trump'ın geçen yıl göreve dönmesinden bu yana, iki büyük ticaret ortağı arasındaki gerilimler artıyordu. Trump, geniş çaplı bir küresel tarife programı başlatarak Kanada ve ABD arasındaki on yıllardır süren serbest ticareti altüst etmişti.
Şimdi görüşmelerin sona ermesiyle Kanada, Trump'ın 1930'lardaki bir yasayı kullanarak uyguladığı yeni %50'lik ABD tarifeleriyle karşı karşıya kalacak. Bu vergiler şarap, süt ürünleri, çimento, giyim ve hokey ekipmanları gibi çeşitli malları kapsayacak.
Bu vergiler, ABD'nin daha önce Kanada çelik ve alüminyumuna, otomobillerine ve kerestesine uyguladığı mevcut tarifelere ek olarak geliyor.
Kanada, ABD'nin bu kilit sektörlerdeki tarifeleri düşürmesi veya kaldırması yönünde bir anlaşma arayışıyla bir yılı aşkın süredir ABD ile inişli çıkışlı ticaret müzakereleri yürütüyor.
Bu arada ABD, Kanada'dan ABD otomobillerine yönelik mevcut misilleme tarifelerini kaldırması ve ABD peynir üreticileri için daha fazla erişim sağlamak üzere süt ürünleri kotalarını ayarlaması da dahil olmak üzere bir dizi taviz talep ediyor.
Ayrıca, çoğu Kanada eyaleti tarafından Trump'ın tarifelerine misilleme olarak geçen yıl getirilen ABD alkol satış yasağının kaldırılmasını da istedi.
Sınırın her iki tarafındaki işletmeler ve paydaşlar, yeni ABD tarifelerinin her iki ülke için de zararlı olacağını savunarak bir anlaşmaya varılması için baskı yapıyordu.
ABD Ticaret Odası, bu haftanın başlarında yaptığı açıklamada, "daha yüksek tarifelerin her iki ekonomiye de zarar vereceğini, ABD'li aileler için maliyetleri artıracağını, kritik tedarik zincirlerini daha da bozacağını ve ABD-Meksika-Kanada Ticaret Anlaşması kapsamında ticarete bağlı 13 milyon Amerikan işini riske atacağını" belirtmişti.
Kanadalı Abacus Data firmasının yaptığı bir anket, Kanadalıların yaklaşık %36'sının ABD tarifelerine misilleme yapmayı destekleyeceğini, %30'unun ise Carney hükümetinin müzakerelere devam etmesini isteyeceğini öne sürdü. Misilleme, Trump yönetimini kızdırma riski taşıyor; ticaret temsilcisi Jamieson Greer, ABD'nin karşı tarifeleri "tolere etmeyeceğini" söyledi. Geçen hafta gazetecilere verdiği demeçte, "Harekete geçeceğiz" dedi.
