Küresel piyasalar, ABD ve İran arasındaki diplomatik temasların seyriyle şekillendi. Bu gelişmelerin ardından değerli metaller satış baskısıyla düşüşe geçti. Gümüşte yüzde 3, paladyumda yüzde 2,4, altında yüzde 2,1 ve platinde yüzde 1,2 oranında değer kaybı yaşandı.
New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında yürütülen diplomatik görüşmelerde, ABD ve İranlı heyetlerin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve ekonomik yaptırımların kaldırılmasına yönelik kademeli bir düzenleme üzerinde durduğu haberleri gündeme geldi. Ancak henüz bir anlaşmaya varılamaması ve bölgesel arz risklerinin devam etmesi, petrol fiyatlarındaki düşüşü sınırladı.
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Washington'daki görüşmeleri de piyasalar tarafından yakından takip edildi. İki ülke arasındaki ticaret ateşkesinin iki ay uzatılması ve tarım ürünleri pazar erişimi için bir çalışma grubu kurulması kararı, Çin'in ABD ürünlerine yönelik talebine ilişkin beklentileri destekledi. Ancak görüşmeler sonrası yeni bir soya fasulyesi alım miktarı açıklanmadı.
ABD'de eylül ayına ilişkin imalat sanayisi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) 57'ye, hizmet sektörü endeksi ise 58,7'ye yükseldi. Bileşik endeksin 58,4'e çıkması ve girdi maliyetlerindeki artış, geçen hafta faiz artıran ABD Merkez Bankası'nın (Fed) ek sıkılaştırma adımları atabileceği beklentisini güçlendirdi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 5,23'e ulaştıktan sonra haftayı yüzde 5,17 seviyesinde tamamladı. Dolar endeksi de haftalık yüzde 0,7'lik artışla 100,9 seviyesine çıktı. Tahvil faizlerindeki ve dolardaki yükseliş, özellikle değerli metallerin fiyatlanmasında etkili oldu.
Değerli metaller, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) gelecekteki adımlarına yönelik 'şahin' beklentiler nedeniyle negatif bir seyir izledi. Tahvil getirilerindeki artış, faiz getirisi olmayan metalleri elde tutmanın alternatif maliyetini yükseltti. Güçlenen dolar, diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için bu metalleri daha pahalı hale getirdi. Analistler, petrol fiyatlarındaki gerilemeye rağmen güçlü ekonomik verilerin ve devam eden enflasyon baskısının yeni faiz artırımı beklentisini canlı tuttuğunu belirtti. Orta Doğu'daki risklerden kaynaklanan güvenli liman talebi ise satışları durdurmaya yetmedi. Altının ons fiyatı, haftanın son işlem günündeki sınırlı toparlanmaya rağmen kayıplarını telafi edemeyerek haftayı yaklaşık 4.285 dolarda tamamladı. Hem yatırım aracı hem de sanayi girdisi olarak kullanılan gümüşteki düşüş, altından daha belirgin oldu.
Baz metallerde ise Çin'deki stok hareketleri fiyatları desteklerken, güçlenen dolar yükselişleri sınırladı. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası'nın izlediği depolardaki bakır stokları bir haftada yüzde 15,9 azalarak 47.147 tona geriledi. Bazı izabe tesislerinin bakım nedeniyle üretimlerini azaltması ve Şili'deki Escondida madeninde faaliyetlerin geçici olarak durması da bakırda arz endişelerini artırdı. Tamamlanan haftada baz metallerin tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatları bakırda yüzde 1,1, nikelde yüzde 1 ve kurşunda yüzde 0,9 artarken, alüminyumda yüzde 0,7 ve çinkoda yüzde 0,6 geriledi.
Petrol piyasasında Brent petrol, ABD-İran temaslarına ilişkin haberlerle cuma günü gerilese de hafta içinde Orta Doğu'daki arz risklerinden aldığı destekle haftalık kazancını korudu. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı haftayı 104,32 dolardan tamamladı. ABD doğal gazında ise Batı Virginia'daki Mountaineer Xpress boru hattında yaşanan teknik sorun gaz akışını azalttı. Hattın kısa sürede onarılabileceğine yönelik beklenti, cuma günü fiyatları aşağı çekti. ABD Enerji Enformasyon İdaresi'ne göre, 18 Eylül'de sona eren haftada depolardaki doğal gaz miktarı 53 milyar fit küp artarak 3 trilyon 351 milyar fit küpe ulaştı. Stokların beş yıllık ortalamanın üzerinde olması yükselişi sınırladı. Tamamlanan haftada ekim vadeli ABD doğal gazının İngiliz termal birimi başına fiyatı yüzde 8, kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,6 arttı.
Tarım emtialarında ise ABD-Çin ticaret görüşmeleri, hasat süreci ve üretime ilişkin hava koşulları fiyatlamalarda öne çıktı. Pirinçte, Endonezya'da yağışlı mevsimin beklenenden geç başlayacağı tahmini, üretim görünümüne ilişkin kaygıları artırdı. Soya fasulyesinde, ABD ile Çin arasındaki ticaret ateşkesinin uzatılması, Çin'in ABD'den alımlarına ilişkin beklentileri canlı tuttu. Görüşmelerin somut bir alım taahhüdüyle sonuçlanmaması yükselişi sınırladı.
