Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) Ticaret ve Tarım Direktörü Marion Jansen, Türkiye'nin kritik mineraller alanında önemli bir aktör olduğunu belirtti. Jansen, Türkiye'nin Asya, Afrika ve Avrupa arasındaki coğrafi konumu sayesinde lojistik ve transit geçişleri kolaylaştırma açısından elverişli bir konumda bulunduğunu ve olağanüstü bir ticaret merkezi olduğunu vurguladı.
Enerji dönüşümüyle birlikte kritik minerallere olan ilginin arttığını ifade eden Jansen, yeşil dönüşüm için bu minerallerin öneminin daha görünür hale geldiğini söyledi. İhracat kısıtlamaları ve tedarik zincirlerindeki kırılganlıkların önemli bir başlık haline geldiğini belirten Jansen, bu durumun zaman içinde giderek arttığını kaydetti.
Kritik minerallerin tedarikinde temel unsurun çeşitlendirme olduğunu vurgulayan Jansen, bazı pazarlarda ham madde veya işleme aşamasında aşırı yoğunlaşma yaşandığını dile getirdi. Küresel pazarın yüzde 90'ının tek bir ülkede olabildiği durumların risk taşıdığını belirten Jansen, bu durumun piyasa bozulmalarına ve normal fiyat oluşumunun engellenmesine yol açabileceğini söyledi. Ayrıca, baskın konumdaki aktörlerin ürünlere erişimi engelleme imkanına sahip olabileceğini ekledi.
OECD olarak madencilik veya işleme aşamasındaki projelere yatırım için finansman sağlanmasının çeşitlendirme açısından önemli bir rol oynayacağının farkında olduklarını belirten Jansen, bu alanda OECD ihracat kredileri düzenlemesi çerçevesinde aktif olarak çalıştıklarını ifade etti. İhracat kısıtlamalarının 15 yıldır aralıksız arttığını ve bunun çok taraflı ticaret sistemi açısından iyi bir haber olmadığını söyledi. En ağır ihracat kısıtlaması türlerinin son yıllarda en hızlı artış gösterenler olmasının da kritik ham maddelerin ticaret sistemi açısından olumsuz bir gelişme olduğunu belirtti.
Sektöre yatırımın uzun vadeli bir süreç olduğunu belirten Jansen, yatırımcıların getiri beklentileri ve karşılaşacakları fiyatlar konusunda fikir sahibi olmak istediklerini ifade etti. Piyasanın yoğunlaşmış olması ve rekabetçi koşulların yokluğunun daha yüksek risk anlamına geldiğini söyledi.
Jansen, Türkiye'nin bor gibi önemli bir ürünün tedarikçisi konumunda olduğunu ve nadir toprak elementlerinde de önemli rezervlere sahip olduğunu belirtti. Türkiye'nin daha fazla yatırım yapılabilecek ve çeşitlendirme sürecinde rol üstlenebilecek ülkeler arasında yer aldığını vurguladı. Türkiye'nin OECD ihracat kredileri düzenlemesinin de bir üyesi olduğunu ve kritik ham maddeler alanında ihracat kısıtlaması uygulamadığı bilgisini paylaştı.
