Prof. Dr. Ahmet Akman, günümüzde giderek artan miyopi oranlarına dikkat çekerek, özellikle çocuklarda ekran kullanımının risklerine ve mavi ışık konusundaki yanlış bilinenlere dair önemli açıklamalarda bulundu. Akman, miyopinin sadece ekranlardan kaynaklanmadığını, yakın mesafeye odaklanmanın genel bir risk faktörü olduğunu belirtti.
Miyopi Oranları Artıyor: Çocuklarda Dikkat Çekici Yükseliş
Görme sisteminin geliştiği çocukluk döneminde, özellikle 10 yaşa kadar olan süreçte yakın mesafeye odaklanmanın miyopi gelişimini tetiklediğini vurgulayan Akman, ilkokul çağındaki çocuklarda miyopi oranının yüzde 50'ye yaklaştığını ifade etti. Bu durumun önüne geçmek için küçük çocukların ekranlardan uzak tutulması ve dışarıda güneş ışığına maruz kalmalarının teşvik edilmesi gerektiğini söyledi. Güneş ışığının miyopiyi yavaşlatan faktörler arasında yer aldığını belirtti.
'Güvenli Ekran Süresi' Kavramı Gerçekçi Değil
Akman, 'güvenli ekran süresi' diye bir kavramın olmadığını, gözün yakına bakarken odaklanma mekanizmasının zorlandığını ve bu durumun miyopiye yol açtığını açıkladı. Günümüz eğitim sisteminde çocukların dersler ve ödevler için uzun süre yakına bakmak zorunda kaldığını hatırlatan Akman, bu süreyi azaltmanın en etkili yolunun tablet ve telefon kullanımını sınırlamak olduğunu dile getirdi. Televizyon gibi daha uzak mesafeden izlenen mecraların miyopi açısından daha güvenli olduğunu ekledi.
Ekran Değil, Yakına Bakmak Gözü Yoruyor
Prof. Dr. Akman, ekran kullanımının erişkinlerde gözlere doğrudan zarar vermediğini, yakına bakılan her aktivitenin gözün odaklama kaslarını yorduğunu belirtti. Kitap okumanın da aynı şekilde göz yorgunluğuna neden olabileceğini ifade etti. Göz yorgunluğunun bir diğer nedeninin ise dikkat gerektiren işlerde göz kırpma sayısının azalması olduğunu söyledi. Bilgisayar kullanımına bağlı göz yorgunluğu korkularının gerçekçi olmadığını, 20-20-20-20 kuralı gibi basit önlemlerle bu durumun yönetilebileceğini vurguladı. Bu kural, her 20 dakikada bir 20 saniye boyunca 20 feet (yaklaşık 6 metre) uzağa bakmayı ve gözleri 20 saniye kapatıp dinlendirmeyi içeriyor.
Mavi Işık: Bir Şehir Efsanesi
Mavi ışığın göz sağlığı üzerindeki etkisine dair yaygın inanışların şehir efsanesi olduğunu belirten Akman, bilgisayar ekranlarından alınan mavi ışığın, güneşte geçirilen kısa bir süreyle eşit olduğunu söyledi. Bu nedenle mavi ışık filtreli gözlüklerin bilgisayar kullanımı için gereksiz olduğunu savundu. Asıl korunulması gereken mavi ışık kaynağının güneş ışığı olduğunu ve bu tür gözlüklerin dışarıda kullanılması gerektiğini ifade etti. Mavi ışığın uyku düzenini bozma etkisine de değinen Akman, gece yatmadan önce telefon kullanımının melatonin salgısını azaltarak uyku kalitesini düşürdüğünü belirtti.
