Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında yerle bir olan Mariupol kentinde, yıkılan binaların yerine yenileri inşa ediliyor. Birleşmiş Milletler'e (BM) göre, Mariupol'deki binaların %90'ı 2022 kuşatması sırasında hasar gördü veya yıkıldı.
Uzun yıllar Mariupol'de yaşayan ve şehrini kaybetmenin acısını yaşayan Halyna Artemova, DW'ye verdiği demeçte, "Burası benim sevdiğim şehir. Fotoğraflara baktığımda gözlerim doluyor. Asfaltın her çatlağını, her ağacını biliyorum," dedi. Artemova'nın yaşadığı apartman, Mart 2022'de Rus saldırısı sırasında bir füze ile vuruldu.
Artemova'nın yan komşusu, aynı binada 20 yıl yaşayan fotoğrafçı Yevhen Sosnovsky ise, "Her şeyi kendim yaptım, tüm iç tadilatları ve mobilyaları. Çok yatırım yaptık; sessizce yaşayarak, yaşlılığımızı orada geçirmeyi planlıyorduk," diye konuştu. Sosnovsky'nin binası da füze saldırısı sırasında alev almış ve sakinler Rus askerleri tarafından tahliye edilmişti. Yanlarına yiyecek veya giyecek bile alamamışlardı.
Şimdi Sosnovsky'nin apartmanının bulunduğu yerde bir otopark bulunuyor. Artemova'nın bir zamanlar yaşadığı yerin yanına ise yeni bir bina dikilmiş. Rusya tarafından işgal edilen Ukraynalı bölgelerde faaliyet gösteren Rus inşaat şirketi Su-2007, savaşta yıkılan Metalurji Caddesi'ndeki birçok binayı temizleyerek yerlerine yüksek katlı apartmanlar inşa etti. Bu yapılar, şimdi Leningradsky Kvartal olarak bilinen bir konut kompleksinin parçası.
Sosnovsky, "İnsan kemiklerinin üzerine, suçlarının izlerini silmek için hızla inşaat yapıyorlar," dedi. DW, Rusya'nın işgalindeki Ukrayna bölgelerine giremediği için doğrudan raporlama yapamıyor. Ancak, eski sakinlerle konuşarak, uydu görüntülerini inceleyerek ve çevrimiçi araştırmalar yaparak Mariupol'deki yaşam hakkında fikir edinmek mümkün.
Yeni Sakinler Ucuz Konut Kredilerinden Faydalanıyor
Metalurji Caddesi'ndeki yeni apartmanlara taşınan birçok kişi, mahalle forumlarında çevrimiçi iletişim kuruyor. Bu forumlardan, dairelerin çoğunluğunun ya kendileri yaşamak ya da kiralamak için satın alındığı anlaşılıyor. Sohbetlerde, Rusya'dan mobilya nasıl teslim alabileceklerini veya hangi anaokulunu veya okulu seçmeleri gerektiğini soruyorlar. Belge sunarken en önemli şeyin Rus kökenli olmaları gerektiği hatırlatılıyor.
Rus inşaat şirketi Su-2007, Mariupol'deki yeni projesini çevrimiçi olarak tanıttı. Bazı dairelerin tadilatı henüz bitmemiş ve küçük çocuklu bazı kişiler şikayetlerini dile getiriyor: "Çok geç! Lanet tadilatları durdurun! Yoksa Ukrayna yanlısı olup Rus yasalarına mı karşısınız?"
Ekonomist Vyacheslav Shiryaev, Mariupol'deki yeni binalardaki dairelerin öncelikle Rus güvenlik personeli, yetkililer ve askeri lojistik alanında çalışanlar tarafından satın alındığını söyledi. "Ayrıca, denizde yaşamak isteyen ancak Kırım veya Soçi'yi karşılayamayanlar da var," diye ekledi. Rusya tarafından işgal edilen bölgelerde, borçlunun Rus vatandaşlığı olması koşuluyla, ipoteğin tamamı boyunca yıllık %2 faiz oranıyla ucuz konut kredileri sunuluyor. Maksimum 6 milyon ruble (yaklaşık 63.000 € / 72.000 $) kredi alınabiliyor ve en az %2 peşinat ödenmesi gerekiyor.
Emlak Fiyatları Fırladı
Mariupol'de onlarca apartman bloğu inşa ediliyor ve birçoğu şimdiden dolmuş durumda. Rus bankaları, işgal altındaki bölgedeki liman kentinin ipotek kredilerinde listenin başında yer aldığını bildiriyor. Emlak fiyatları, öncelikle sahil konumu nedeniyle sadece bir yılda üçte bir oranında arttı. Shiryaev, "Rusya'da böyle bir konum bulamazsınız," dedi. Ancak, dairelerin kalitesinin çok kötü olduğuna dikkat çekti. "İnşaat şirketleri her yerde maliyetten kısıyor, ancak yine de fahiş fiyatlar talep ediyorlar." Leningradsky Kvartal konut kompleksi, 12 ila 15 katlı 15 bina, şehir merkezine yakın ve denizden sadece 10 dakika sürüş mesafesinde. Bir ve iki odalı daireler 7,5 milyon ila 10 milyon ruble (104.000 €) arasında değişiyor. Üç odalı daireler ise 10 milyon ruble'den başlayan fiyatlarla satın alınabiliyor. Bölgeye yeni gelenlere %12'ye varan indirimler sunuluyor.
Komplekste yaşayanlar, forumlarda ipoteklerini "savaş risklerine karşı" sigortalattıklarını belirtiyorlar. Binaları yıkılırsa, kredilerini geri ödemek zorunda kalmayacaklar. Ancak dairelerini kaybedecekler. Forumda kimse, birkaç yıl önce Leningradsky Kvartal'ın bulunduğu yerde başka insanların yaşadığından bahsetmiyor.
Mariupol'de Ölü ve Yaralılar
Birleşmiş Milletler'e göre, Mariupol'deki binaların %90'ı 2022 kuşatmasında hasar gördü veya yıkıldı. Medya kuruluşları on binlerce insanın öldüğünü tahmin ediyor. Metalurji Caddesi'nin eski sakinleri, ölen veya yaralanan komşularından DW'ye bahsetti. Halyna Artemova hayatının büyük bölümünü Mariupol'de yaşadı.
