Sağlık Bakanlığı'nın İlk Yardım Kamu Spotuna Tepki
Sağlık Bakanlığı tarafından başlatılan ve ilk yardım adı altında sunulan “Ara, Bas, Şok” uygulaması, kamuoyunda ve sendikalardan tepki çekti. Bakanlığa bağlı Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü, ani kalp durmalarına müdahale amacıyla Otomatik Eksternal Defibrilatör (OED) kullanımını anlatan bir kamu spotu yayımladı. Geçtiğimiz ay Kalp Sağlığı Haftası'nda yapılan bir paylaşımda, OED cihazının kullanımının üç basit adımda özetlendiği belirtildi: "ARA: 112'yi ara. BAS: Kalp masajına başla. ŞOK: Cihaz uygun ritimde şok uygular."
Tıp Biliminin Temel İlkesi Vurgulandı
Genel Sağlık-İş Sendikası, yapılan paylaşımlara sert tepki göstererek, tıp biliminin temel ilkesinin 'önce zarar verme' olduğunu hatırlattı. Sendika, vatandaşı yanlış müdahaleye yönlendiren ve insan hayatını tehlikeye atan bu tür paylaşımların derhal kaldırılması gerektiğini savundu. Açıklamada, “Ara, Bas, Şok” uygulamasının, acil durum müdahale basamaklarıyla çeliştiği ifade edildi. Sendika, 112'yi aradıktan sonra hastanın göğsüne dakikada 100-110 bası uygulanması ve OED cihazının kullanımından korkulmaması gerektiği yönündeki bilgilerin, ilkyardım eğitimi almayan kişiler için risk taşıdığına dikkat çekti.
Bilimsel Dayanak ve Yasal Süreç
Genel Sağlık-İş Genel Başkanı Dr. Derya Uğur, kamu spotunda yer alan bilgilerin bilimsel ilkyardım ve OED cihazı kullanım prensiplerine aykırı olduğunu belirtti. Uğur, ilkyardım eğitimi olmayan kişilerin, hastanın durumunu doğru teşhis etmeden göğüs basısı uygulamasının ölümcül sonuçlar doğurabileceğini vurguladı. Bu durumun, müdahalede bulunan vatandaşa ciddi cezai sorumluluk yükleyebileceğini ifade etti. Sendika, bu kamu spotunun yayından kaldırılması için hem Sulh Ceza Hakimliği'ne başvurarak erişimin engellenmesini talep etti hem de Sağlık Bakanlığı'na idari başvuruda bulunarak spotun ivedilikle kaldırılmasını istedi. Bakanlığın, bu spotla vatandaşı ölüme sebebiyet vermeye teşvik ettiği iddia edildi. Dr. Uğur, “Eğitimsiz bir elin yapacağı kalp masajı, kalbi durmamış bir hastayı öldürebilir” ifadelerini kullandı.
Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı (OED), kalp durması gibi hayati durumlarda erken müdahale şansı sunarak hastanın yaşama tutunmasına yardımcı oluyor. Dünyada birçok ülkede kullanılan ve Türkiye'de de yönetmeliği yayımlanarak belirli alanlarda bulundurulmaya başlanan OED cihazlarının kullanımı konusunda doğru bilgilendirme yapılması gerektiği belirtildi.
