Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emeklilik süreçlerinde geriye dönük denetimlerini artırarak usulsüzlüklerin ve sahte kayıtların önüne geçmeyi hedefliyor. Bu kapsamda yapılan incelemeler sonucunda binlerce emeklilik işlemi iptal edildi.
Sigortalılık başlangıcı, kişinin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarih olarak tanımlanırken; sigortalılık süresi ise işe başlanan tarih ile emekli maaşının bağlandığı tarih arasındaki zaman dilimini kapsıyor. Emeklilikte prim günü hesabında sigorta başlangıç tarihi esas alınıyor. Ancak, yirmi beş yıllık sigortalılık süresinin hesaplanmasında kişinin 18 yaşını doldurduğu tarih dikkate alınıyor.
18 yaşından önce sigortalı olmak, prim gün sayısı açısından avantaj sağlasa da, kıdem tazminatı hesabında 18 yaşını doldurma tarihi esas alınıyor. Aile bireylerine ait iş yerlerinde 18 yaşından önce geçen sigortalılık süreleri, belirli yasal şartlar karşılanmadığında iptal ediliyor. Bu sürelerin geçerli sayılabilmesi için vasi katılımıyla yapılmış ve hakim tarafından onaylanmış bir hizmet sözleşmesi gerekliliği bulunuyor. Staj dönemlerinde ise yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı primleri ödendiği için bu süreler emeklilik hesabına dahil edilmiyor, sadece sicil başlangıcı olarak kayıtlarda yer alıyor.
Son beş yılda yapılan denetimlerde 560 bin 540 kişinin sahte sigortalı olduğu tespit edildi. Bu incelemeler neticesinde 9 bin 304 SSK ve 2 bin 905 Bağ-Kur'lu olmak üzere toplam 12 bin 209 kişinin emekliliği iptal edildi. Kurum, emeklilik işlemleri sırasında ve sonrasında hizmet dökümleri, işe giriş çıkış kayıtları, borçlanmalar ve sahte sigortalılık iddialarını geriye dönük olarak inceliyor. Hatalı veya gerçeğe aykırı tespit edilen durumlarda, emeklilik kararları yeniden değerlendirilerek haksız yere yapılan ödemeler geri talep ediliyor.
Öte yandan, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin yürürlüğe girdiği Mart 2023'ten Ocak 2026'ya kadar olan süreçte 2,6 milyon kişi EYT kapsamında emekli aylığı almaya hak kazandı. Aynı dönemde normal kriterleri karşılayan yaklaşık 660 bin sigortalı ile birlikte toplamda 3,3 milyon kişi emeklilik hakkı elde etti. Sadece 2025 yılı içerisinde 440 bin kişinin emeklilik işlemi tamamlanırken, bunun 204 binlik kısmı EYT düzenlemesinden yararlananlardan oluştu.
