Kızıldeniz ve Arap Yarımadası çevresindeki güvenlik endişeleri, deniz taşımacılığına ek maliyetler getirdi. Mediterranean Shipping Company (MSC), 15 Eylül itibarıyla Asya'dan Türkiye dahil Doğu Akdeniz ve Karadeniz limanlarına yapılan sevkiyatlarda iki yeni ek ücreti uygulamaya koydu.
Yeni düzenlemeyle birlikte, Asya'dan Türkiye'deki belirlenen limanlara taşınan yükler için TEU (yirmi fit eşdeğer birim) başına 55 dolarlık bir korsanlık riski ek ücreti ve 36 dolarlık Süveyş Kanalı geçiş ücreti alınacak. Bu iki kalemin toplamı TEU başına 91 dolara ulaşıyor. Standart 20 feetlik bir konteyner bir TEU olarak kabul edilirken, 40 feetlik konteynerler için bu tutar 182 dolara yükselebiliyor.
Uygulama, 15 Eylül 2026 tarihinden itibaren geçerli olup, yeni bir duyuruya kadar devam edecek. Türkiye'de Aliağa, Antalya, Evyap, Gebze, Gemlik, Giresun, İskenderun, İstanbul, İzmir, Mersin, Samsun, Tekirdağ ve Trabzon olmak üzere toplam 13 liman bu yeni ücretlendirme kapsamına dahil edildi. Benzer şekilde, Doğu Akdeniz ve Karadeniz'deki Batum, Burgaz, Köstence, Odessa, Poti ve Varna gibi limanlar da bu uygulamadan etkilenecek.
Bu yeni ücretler, özellikle Çin ve diğer Asya ülkelerinden Türkiye'ye yapılan ithalatta taşıma maliyetlerinin yeniden gündeme gelmesine neden oluyor. Arap Yarımadası çevresindeki artan korsanlık ve güvenlik riskleri, gemilerin operasyonlarını ve rotalarını etkileyerek taşıma şirketleri için ilave maliyetler oluşturuyor. Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz hattının Asya-Avrupa arasındaki ana deniz ticaret güzergahı olması, bu bölgedeki aksamaların veya güvenlik önlemlerinin seyir süresi, yakıt tüketimi, sigorta ve operasyonel giderler gibi birçok unsuru etkilediği belirtiliyor.
TEU başına eklenen 91 dolarlık maliyet, doğrudan nihai ürün fiyatında aynı oranda bir artış anlamına gelmese de, çok sayıda konteyner kullanan ithalatçılar için toplam maliyeti önemli ölçüde artırabiliyor. Örneğin, yüz TEU kapasiteli bir sevkiyatta sadece bu iki yeni ücretin toplamı 9 bin 100 dolara ulaşabiliyor. Mevcut navlun, yakıt, terminal ve karbon vergileri gibi diğer kalemler de bu tutara ekleniyor. Asya'dan makine, elektronik, tekstil girdileri, otomotiv parçaları ve çeşitli tüketim ürünleri ithal eden şirketler açısından, bu ek maliyetlerin ne kadar süreceği kritik önem taşıyor. Güvenlik krizinin uzaması durumunda, navlun maliyetlerinin şirketlerin fiyatlandırma stratejileri üzerinde baskı oluşturması bekleniyor.
