Türkiye, Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü'nü, eğitim dışı kalan ve iş yaşamında yer alan milyonlarca çocukla karşılayarak önemli bir tabloyu gözler önüne serdi. Ülkede çocuk işçiliğindeki artışın devam ettiği ve bu durumun ekonomik ve eğitim politikalarıyla hızlandığı belirtiliyor.
Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) 2024-2025 eğitim istatistiklerine göre, örgün eğitimde olmayan çocuk sayısı bir önceki yıla kıyasla arttı. İlkokul, ortaokul ve lise çağındaki kayıtsız öğrenciler ile açıköğretim ve mesleki eğitim merkezlerine kayıtlı olanlar dahil edildiğinde, örgün eğitim dışı kalan çocuk sayısı yaklaşık 4 milyona ulaşıyor. Bu rakamlar arasında mesleki eğitim merkezlerinde kayıtlı 421 bin 633 öğrenci de bulunuyor ve bu öğrenciler haftanın belirli günlerinde işyerlerinde çalışıyor.
İş Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi'nin 2013-2026 yılları arasındaki verilerine göre, toplam 862 çocuk işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. Hayatını kaybedenlerin 292'si 5-14 yaş aralığında, 570'i ise 15-17 yaş aralığında bulunuyor. Çocuk işçi ölümlerinin en yoğun yaşandığı sektörler arasında tarım/orman, inşaat, konaklama, metal ve gıda işkolları yer alıyor. En çok çocuk işçi cinayetinin yaşandığı şehir ise Şanlıurfa olarak kaydedildi.
Araştırmacı-yazar Özgür Hüseyin Akış, Türkiye'deki çocuk işçiliği durumunu değerlendirerek, ekonomik krizin ve enflasyonun aileleri temel ihtiyaçları karşılamakta zorladığını belirtti. Akış, TÜİK verilerine göre kayıtlı çocuk işçi sayısının arttığını ve MESEM'lerde çalışan öğrencilerin de çocuk işçi statüsünde olduğunu vurguladı. Kayıtlarda yer almayan sokak çocukları, mevsimlik tarım işçileri ve mülteci çocuklar da eklendiğinde, Türkiye'deki çocuk işçi sayısının 2 milyonu geçtiği tahmin ediliyor. Akış, özellikle yaz aylarında tarımda çalışan çocukların iş güvenliğinden yoksun ve daha düşük ücretle çalıştırıldığını, bu durumun iş cinayetlerini artırdığını ifade etti.
Akış ayrıca, bazı eğitim politikalarının çocukların erken yaşta evlenmesine ve çalışmasına yol açabileceği endişesini dile getirdi. Mülteci çocukların da ucuz iş gücü olarak kullanıldığına dikkat çekerek, son yıllarda medya sektöründe, dizilerde ve reklamlarda çalışan çocuk işçilerin durumunun da sorgulanması gerektiğini belirtti. Çocuk işçiliğiyle mücadelenin, toplumda çocukların öncelikli bireyler olduğu bir düzenin inşası için tek gerçekçi yol olduğunu vurguladı.
