Hürmüz Boğazı'nda yaşanan trafik aksaklığının küresel petrol arzında ciddi bir şoka neden olabileceği belirtiliyor. Savaşın başlamasının üzerinden 100 gün geçmesine ve diplomatik çözüm umutlarına rağmen, stratejik su yolu kapalı kalmaya devam ediyor.
Orta Doğu petrolüne yüksek bağımlılığı olan Asya pazarı başta olmak üzere birçok ülke, tüketimi azaltmak amacıyla acil tasarruf tedbirlerini uygulamaya koydu. Uluslararası kuruluşlar, mevcut petrol stoklarının sınırlı seviyelerde olduğuna dikkat çekiyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), mart ayında sanayileşmiş ülkelerin acil durum stoklarından 400 milyon varil petrol salımını koordine etmesine rağmen, dünya genelindeki rezervlerin hızla azaldığına işaret etti. IEA Başkanı Fatih Birol, petrol stoklarının sınırsız olmadığını ve üretim kapasitesinin savaş öncesi seviyelere dönmesinin uzun bir zaman alacağını ifade etti.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, Aralık 2025 itibarıyla önemli ülkelerin petrol rezervleri şu şekilde sıralanıyor: Çin 1,4 milyar varil, ABD Stratejik Petrol Rezervi'nde (SPR) 413 milyon varil ve ticari ham petrol stoklarında 411 milyon varil, Japonya 263 milyon varil, Hindistan ise 21 milyon varil stratejik rezerv bulunduruyor. Avrupa Birliği ülkeleri ise en az 90 günlük net ithalatı karşılayacak stok bulundurmakla yükümlü.
IEA verileri, küresel petrol stoklarının mart ve nisan aylarında toplam 246 milyon varil azalarak rekor bir düşüş kaydettiğini gösteriyor. Uzmanlar, arz kesintilerinin devam etmesi halinde en büyük darbeyi Orta Doğu'ya bağımlı Asya ülkeleri ile havacılık sektörünün alacağını öngörüyor. Hürmüz Boğazı'nın kısa sürede açılamayacağı beklentisiyle, kesintinin haziran boyunca sürmesi durumunda toplam ham petrol kaybının 1,5 milyar varile yaklaşacağı ve bunun fiyatları 2008'deki zirvelere taşıyabileceği tahmin ediliyor.
Bu süreçte Filipinler çalışma haftasını kısaltırken, Pakistan ulaşım kullanımını azaltarak yakıt tasarrufu önlemlerini devreye aldı. Hükümetler, stokların erimesine rağmen ikinci bir koordineli rezerv salımına şimdilik sıcak bakmıyor.
ABD'de ise rezervlerdeki erime dikkat çekici boyutlara ulaştı. 29 Mayıs 2026'da sona eren hafta itibarıyla ABD SPR'den 8 milyon varil daha tahliye edildi ve toplam seviye 357,1 milyon varile gerileyerek Ocak 2024'ten bu yana en düşük seviyesine indi. ABD Enerji Bakanı, çatışma sonrası rezervlere 40 milyon varil ekleme yapılacağını duyurdu. Mevcut tüketim hızıyla ticari petrol stoklarının haziran sonuna kadar kritik derecede düşük seviyelere inebileceği uyarısı yapıldı.
Trump yönetimi, dondurulmuş İran varlıklarının Pers Körfezi'ndeki ABD müttefiklerinin petrol altyapısının onarımı ve yeniden inşasında kullanılmasına yönelik planları değerlendiriyor. Başkan Donald Trump'ın sosyal medya ve sözlü müdahalelerinin, fiziki bir akış sağlamadan spekülatörleri baskılayarak petrol fiyatlarındaki yükselişi durdurmayı başardığı analiz ediliyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın devam etmesi, küresel enerji piyasalarını rezervlerin sınırlarını zorlamaya itiyor. Alınan tasarruf tedbirleri ve finansal hamleler kısa vadeli dalgalanmaları yönetmeye çalışsa da, krizin kalıcı çözümünün boğazdaki petrol trafiğinin yeniden açılmasına bağlı olduğu görülüyor.
