ABD ve İran arasında, Pakistan'ın arabuluculuğuyla yürütülen müzakereler sonucunda İslamabad Mutabakat Zaptı imzalandı. Fransa'nın Versay Sarayı'nda gerçekleşen imza töreniyle birlikte, iki ülke arasında çetin bir diplomatik süreç başlatılmış oldu.
Versay'da Beklenmedik İmza Töreni
Cenevre'de yapılması planlanan törenin aksine, imza süreci Versay Sarayı'nda gerçekleştirildi. G7 zirvesi kapsamında Fransa'da bulunan ABD Başkanı Donald Trump, 14 maddeden oluşan belgeyi imzaladı. İmza anında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından tebrik edilen Trump, imzalı belgeyi ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'ya teslim etti.
Belgenin İran tarafına iletilmesinin ardından, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da mutabakat zaptına imzasını attı. Bu süreçte Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de arabulucu sıfatıyla belgeyi imzalayan isimler arasında yer aldı.
Mutabakatın İçeriği ve Askeri Durum
İmzalanan metin, hukuki açıdan bağlayıcı bir anlaşmadan ziyade bir "niyet beyanı" olarak nitelendiriliyor. Mutabakat kapsamında şu maddeler öngörülüyor:
- Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulması,
- Tarafların birbirine karşı güç kullanmaması ve tehdit içeren eylemlerden kaçınması,
- Lübnan'ın toprak bütünlüğü ve egemenliğinin güvence altına alınması,
- İç işlerine karışmama ilkesine bağlı kalınması.
Süreç kapsamında cephelerdeki silahların 60 gün süreyle susması beklenirken, nihai bir anlaşmaya varılması için müzakerelerin devam etmesi kararlaştırıldı.
Ekonomik Yaptırımlar ve Hürmüz Boğazı
Dünya ekonomisi için kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı ile ilgili de uzlaşı sağlandı. Mutabakat uyarınca, boğazdaki ablukaların karşılıklı olarak kaldırılması ve ticari gemilerin güvenli geçişinin sağlanması hedefleniyor. İran'ın deniz mayınlarını temizleme sürecinin 30 gün içinde tamamlanması öngörülürken, ücretsiz geçişlerin 60 gün ile sınırlandırılması kararlaştırıldı.
Ekonomik tarafta ise ABD'nin, enerji ticaretine yönelik tüm yaptırımları askıya alması bekleniyor. Ayrıca, İran'ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için 300 milyar dolarlık bir destek sağlanması vaat ediliyor.
