ABD ve İran arasında yaklaşık 107 gündür devam eden diplomatik gerginlik, dijital ortamda imzalanan bir mutabakat zaptı ile son buldu. İmzalanan metne göre, taraflar arasında yürütülen süreçte kritik bir eşik aşılmış oldu.
Söz konusu mutabakat zaptı, ABD tarafında Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandı. Basına sızan bilgilere göre anlaşma toplam 14 maddeden oluşuyor.
Anlaşmanın temel içeriğinde savaşın durdurulması, Hürmüz Boğazı'nın ticari trafiğe açılması, yaptırımların kaldırılması ve nükleer programın geleceği gibi stratejik başlıklar yer alıyor. 19 Haziran Cuma günü resmi imzaların atılması beklenirken, sürecin detayları şu şekilde özetlendi:
- Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdirilmesi ve güç kullanmama taahhüdü verilmesi kararlaştırıldı.
- Tarafların birbirlerinin toprak bütünlüğüne ve iç işlerine saygı göstermesi esas alındı.
- ABD'nin deniz ablukasını kaldırması ve İran çevresindeki askeri varlığını 30 gün içinde geri çekmesi planlanıyor.
- İran, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini 30 gün içinde eski seviyesine getirmeyi taahhüt etti.
- ABD ve ortaklarının, İran'ın ekonomik kalkınması için 300 milyar dolarlık bir plan hazırlaması öngörülüyor.
- Yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların kademeli olarak serbest bırakılması maddeleri de anlaşmada yer alıyor.
Nihai anlaşmanın tamamlanması için en fazla 60 günlük bir müzakere süreci yürütülecek. Sürecin son aşamasında, hazırlanan metnin BM Güvenlik Konseyi tarafından bağlayıcı bir kararla onaylanması bekleniyor.
