Avrupa, bu yaz iklim krizinin yıkıcı etkileriyle yüzleşerek tarihinin en ölümcül mevsimlerinden birini yaşadı. Kıta genelindeki şehirlerde etkili olan aşırı sıcak hava dalgaları nedeniyle 50.000'den fazla kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Nature Health dergisinde yayımlanan iki saygın bilimsel araştırmanın sonuçları, bu yılki sıcaklıkların bölge tarihindeki en yüksek ölüm oranlarına ulaştığını ve iklim krizinin artık doğrudan bir halk sağlığı felaketi olduğunu ortaya koydu. Dünya Meteoroloji Örgütü ve iklim bilimcilerin verilerine göre, küresel ısınmadan en hızlı etkilenen Avrupa, Mayıs sonundan Ağustos sonuna kadar süren benzeri görülmemiş bir sıcaklık dalgasıyla mücadele etti.
Imperial College London ve London School of Hygiene and Tropical Medicine araştırmacıları tarafından yapılan çalışmada, 30 Avrupa ülkesindeki 854 şehir incelendi. Bu şehirlerde aşırı sıcaklara bağlı olarak 50.391 kişinin yaşamını yitirdiği hesaplandı. Ancak araştırmacılar, incelenen şehir alanlarının ilgili ülkelerin nüfusunun yalnızca yaklaşık %40'ını oluşturduğu göz önüne alındığında, gerçek can kaybının çok daha yüksek olabileceği uyarısında bulundu. Elde edilen ölüm oranları, 2025 yılı verilerinin iki katına çıkarken, 2022 yılındaki 29.000'lik önceki rekoru da geride bıraktı.
Bilim insanları, Avrupa şehirlerindeki aşırı sıcaklık ölümlerinin üçte ikisinden fazlasının (yaklaşık 32.600 ölüm) doğrudan fosil yakıt kirliliğinin yol açtığı iklim değişikliğinden kaynaklandığını tespit etti. Yüzyılın başlarında sıcaklığa bağlı ölümlerde iklim krizinin payı %40 iken, bu oranın bugün %66'nın üzerine çıkması tehlikenin boyutunu gösteriyor. Dr. Clair Barnes, bu durumun fosil yakıt alışkanlığından vazgeçilmediği sürece daha sıcak ve tehlikeli yazlar yaşanmaya devam edileceği anlamına geldiğini belirtti.
Batı Avrupa, 1991-2020 ortalamalarının 2.9°C üzerinde bir sıcaklıkla en sıcak yazını geçirdi. Birleşik Krallık'ta 4.354, Fransa'da 7.268, İspanya'da 6.824, Almanya'da 6.340 ve en ağır bilançonun yaşandığı İtalya'da ise 13.303 ölüm kaydedildi.
Aşırı sıcaklar, etkileri ani fiziksel yıkımlardan ziyade vücut sistemlerinin kademeli çökmesiyle ortaya çıktığı için 'sessiz katil' olarak adlandırılıyor. En yüksek ölüm oranları 85 yaş ve üzerindeki yaşlılarda görülse de, sıcak dalgaları her yaş grubunu tehdit ediyor. Araştırmaya göre, 65 yaş altı yaklaşık 6.000 kişi ve 20-44 yaş arası 800'den fazla genç insan da aşırı sıcaklar nedeniyle hayatını kaybetti.
